Elektrisch rijden voor dummies

Als je voor het eerst een elektrische auto gaat leasen of financieren, dan kan het voelen alsof  je een nieuwe wereld instapt. En ik (Vivian, content creator bij Mobilist) kan er alles van weten, want ja, net officieel EV-rijder. Er komt ontzettend veel op je af. Nieuwe begrippen. Nieuwe keuzes. En iedereen zegt wat anders.

Maar wat jij als rijder gewoon wil weten: Wat kost het nou echt? Hoe laad je op? Hoe ver kom je? En werkt zo’n accu wel goed in de winter? Best wel belangrijke informatie die essentieel is voorafgaand aan je commitment aan een EV (elektrisch voertuig). Om te voorkomen dat jij dezelfde fouten maakt als ik, hebben ik samen met specialisten deze gids opgesteld. Laten we beginnen met een paar begrippen die je echt moet kennen!

• Begrippenlijst
• De kosten van elektrisch rijden?
• Opladen op verschillende plekken
• Onderhoudskosten elektrisch auto
• Kosten laadpaal aan huis
• De laadpas
• Zo werkt opladen, thuis en onderweg
• De laadduur en nodige kWh
• Actieradius: hoe ver kom je echt
• Praktische zaken
• Conclusie

• EV = Elektrisch voertuig
• kW (kilowatt) = Eenheid om laadvermogen mee aan te duiden (laadsnelheid)
• kWh (kilowattuur) = Eenheid om accucapaciteit mee aan te geven
• AC = wisselstroom (thuis/publiek, tot ~22 kW).
• DC = gelijkstroom (snelladers, ~50–350 kW).
• WLTP actieradius= Rijbereik volgens de standaard van de Worldwide Harmonised Light Vehicle Test Procedure
• Type 2 (Mennekes) stekker= Standaard stekker voor AC-laden in Europa.
• CCS (Combined Charging System) stekker = Standaard stekker voor DC-snelladen in Europa.
• Load balancing =Een techniek die het beschikbare stroomvermogen slim verdeelt tussen een laadpaal en andere elektrische apparaten

Oke, nu je een paar essentiële termen hebt gehad, is het tijd om van start te gaan.

Misschien is het wel het allereerste wat in je opkomt: is elektrisch rijden goedkoper dan benzine? Dat is afhankelijk van een aantal factoren zoals: laadkosten, onderhoudskosten, afschrijving, wegenbelasting en de verzekering. 

De twee belangrijkste vragen zijn:

• Kun je thuis laden/ heb je een laadpaal of is een aansluiting aan huis mogelijk?
   
• Wat zijn de kosten per kWh van de publieke laadpalen in je omgeving?
   

Over het algemeen is elektrisch rijden voordeliger, mits je thuis kan laden. Elke kilometer kost dan minder. Een elektrische auto verbruikt stroom in plaats van brandstof. En stroom is bijna altijd goedkoper dan benzine.

Thuis laden voelt als tanken met korting. Je betaalt de prijs van je energieleverancier. Vaak rond de €0,30 per kWh, afhankelijk van het energiecontract wat je hebt. Daardoor kost 100 kilometer rijden 4 tot 6 euro. Bij benzine betaal je twee tot drie keer zoveel.

Heb je zonnepanelen? Dan kan thuis laden nóg voordeliger worden. Laad je auto zoveel mogelijk overdag, op momenten dat je panelen stroom opwekken. Zo gebruik je meer van je eigen zonnestroom direct (in plaats van terugleveren) en druk je je kosten per kilometer extra. Met slim laden of een laadpaal die op zonne-energie kan sturen, wordt dit voordeel in de praktijk vaak het grootst.

Elektrisch rijden is zeer inzichtelijk: je weet precies wat je verbruikt en wat het kost. En je onderhoudskosten? Die zijn laag. Geen olie. Minder slijtage. Al moet je er ook rekening mee houden dat de aanschafprijs van een elektrische auto hoger is. Maar die hogere prijs compenseer je vaak door lagere gebruikskosten. Bij lease zie je dat meteen terug in het maandbedrag. Alles zit erin: verzekering, onderhoud, pechhulp. Alleen je laadkosten komen daar nog bij.

Dit is info die ik gemist heb op het moment van de aanschaf van mijn auto. Je hebt (bijna altijd) een laadpasje nodig. Zorg er dus voor dat je die voorafgaand aan het ontvangen van je auto al in huis hebt. Dan is er nog iets met die laadpasjes en apps. Er zijn er best wel veel. Een gemiddelde EV rijder heeft 2,7 laadpassen (Bron: ANWB), ik heb inmiddels 2 fysieke laadpasjes en ongeveer 6 apps... Altijd handig om voorbereid te zijn.

Concrete laadpas tips: 

• Regel je laadpas vóór je auto er is: aanvragen kan (afhankelijk van aanbieder) een paar dagen duren.
• Check ‘dekking’ (roaming): werkt de pas bij veel netwerken/aanbieders, of vooral bij één label? Hoe breder, hoe minder gedoe onderweg.
• Let op de kostenstructuur: sommige passen rekenen een starttarief, een tarief per kWh, een tarief per minuut (vooral bij snelladen) en/of een maandabonnement. Dat verschilt enorm per aanbieder.
• Neem een backup: één extra pas (of minimaal een tweede app) kan je redden als een paal een pas niet slikt, je batterij leeg is of een netwerk storing heeft.
• Test het meteen: laad in je eerste week een keer bij een publieke paal én (als je kunt) bij een snellader, zodat je weet dat alles werkt voordat je het echt nodig hebt.
• Ga je naar het buitenland? Controleer vooraf of je pas daar goed werkt en of je een alternatieve optie hebt voor langs de snelweg.

De eerste keer opladen voelt soms spannend, vervolgens heb je altijd een big smile op wanneer je langs het tankstation rijdt. Als je thuis laad is het handig overdag te laden tussen 11:00 en 17:00 of anders in de nacht tussen 21:00 en 07:00, op een moment dat het stroomnetwerk niet te veel belast wordt. Zo kun je 's ochtends weer weg met een volle accu.

Opladen kan op twee manieren: AC-laden (thuis en bij gewone openbare palen) en DC-laden (snelladen langs de snelweg). Thuis laad je meestal met een vermogen tussen 3,7 kW (1-fase, langzaam) en 11 kW (3-fase, snel). Dit is wel afhankelijk van je meterkast en laadpaal. Dat klinkt misschien technisch, maar de meeste EV’s laad je ’s nachts gemakkelijk weer vol.

Onderweg laden bij een snellader gaat sneller. Deze laadpalen behalen een vermogen van 100–350 kW of meer. Dan laad je in twintig tot veertig minuten je auto van 10 tot 80 procent. Maar hier zit wel een kanttekening aan, doe dit niet te vaak, want snelladen vermindert de capaciteit en levensduur van de accu van je auto. Het is vaak beter om te laden via een laadpaal met een lager vermogen.
 

Hoeveel kilometers je écht kunt rijden met een EV hangt af van factoren als weersomstandigheden, snelheid, gewicht en rijgedrag. In ideale gemiddelde omstandigheden kun je meer dan 100% halen. In de winter ligt dit bereik vaak lager, gemiddeld rond de 50–70% van WLTP door kou en gebruik van verwarming. Ook veel snelwegkilometers drukken het bereik, terwijl je in de zomer en op binnenwegen juist verder komt.

Je kunt je bereik vergroten door rustig op te trekken, regeneratie te gebruiken (B stand), onnodig gewicht te vermijden, je auto in de winter aan de kabel voor te verwarmen en je bandenspanning op peil te houden. Maar rij ook zeker niet te hard, er is een groot verschil in verbruik tussen 90 km/u en 130 km/u rijden. Kleine aanpassingen maken echt verschil.

Kortom: reken in de praktijk op 70–85% van het WLTP bereik; in de winter vaak 50–70%.
 

Elektrisch rijden past vaak beter bij je dagelijks gebruik dan je denkt. Het vergt wel een beetje voorbereiding, maar dat is een kwestie van wennen.

• Kan er een trekhaak op een EV?
  Ja, er kan een trekhaak op een EV, maar niet bij elke elektrische auto. Sommige modellen hebben geen typegoedkeuring om te trekken. Dan mag je alleen een fietsendrager trekhaak gebruiken (zonder aanhanger).
• Kan een EV een caravan trekken?
  Niet alle EV's kunnen dat maar steeds meer EV’s mogen dat. Je verbruikt wel meer en je actieradius wordt minder, dus plan meer stops in.
• Wat als mijn auto gesleept moet worden?
  Het kan gebeuren dat je gesleept moet worden. Laat dit aub door een professional (berger) doen. De aangedreven wielen moeten vaak van de grond. Even bellen met pechhulp en het is geregeld.
• Hoe zit het met de wegenbelasting?
  Sinds 2026 betaal je meer wegenbelasting voor een elektrische auto. De overheid bouwt de korting stap voor stap af. Je krijgt tot en met 2028 30% korting op het tarief. Dat betekent dat je 70% van de normale wegenbelasting betaalt. In 2029 daalt de korting naar 25%. Vanaf 2030 verdwijnt de korting helemaal. Dan betaal je hetzelfde tarief als een benzineauto. Door het hogere gewicht van een EV valt het bedrag soms wat hoger uit dan je verwacht. De accu telt mee. Lichte modellen blijven rond €80 per kwartaal. Middelgrote en zwaardere modellen komen vaak uit tussen €200 en €280 per kwartaal, afhankelijk van de provincie.

• Hoeveel zonnepanelen heb je nodig om je auto op te laden?
  Een gecompliceerde vraag, want voor iedereen is dit anders. We hanteren het volgende rekenvoorbeeld voor het antwoord. 

  Rekenvoorbeeld: 
  We gaan uit van een bestuurder die maximaal 10.000 km per jaar rijdt, in een EV die 20 kWh per 100 km verbruikt. 

  Dit betekend dat je jaarlijks 2.000 kWh nodig hebt (10.000 km : 100 km x 20 kWh). 
  Één zonnepaneel levert gemiddeld 300 tot 400 kWh per jaar op, al zijn er wel veel factoren die hierop invloed hebben zoals onder andere vermogen, orientatie, schaduw en de hellingshoek. 

  Als je nu het jaarlijkse EV benodigde vermogen  ÷ opbrengst per paneel kom je uit op hoeveel panelen je minimaal nodig hebt. Voor ons voorbeeld zouden wij (2.000 : 300 kWh = 6,66) afgerond 7 zonnepanelen nodig hebben.*

  *Let op: dit is een rekenvoorbeeld. Afhankelijk van jouw situatie heb je mogelijk meer of juist minder panelen nodig.